"Kan er nog een dakraam bij?" De timmerman zegt ja, het dakraam komt erin, en drie weken later staat het op de eindfactuur. De klant schrikt: "Daar hebben we het toch nooit over gehad?" Dit is het meest voorkomende geschil tussen vakbedrijven en hun klanten, en het is bijna altijd te voorkomen. Niet met een strenger contract, maar met één gewoonte: meerwerk vastleggen op het moment dat het ontstaat.
Wat meerwerk is, en wat niet
Meerwerk is werk dat de opdrachtgever na het sluiten van de overeenkomst extra wil, of een verandering die hij in het afgesproken werk wil: een extra stopcontact, een ander type tegel, een dakraam dat er niet in de offerte stond. Minderwerk is het omgekeerde: iets uit de offerte dat vervalt.
Geen meerwerk zijn:
- Dingen die je zelf had moeten voorzien bij het opnemen van de klus. Een muur die niet haaks staat in een huis uit 1930 is geen verrassing.
- Fouten in je eigen calculatie. Te weinig uren gerekend is jouw risico, niet dat van de klant.
- Werk dat nodig is om de afgesproken prestatie te leveren, ook al stond het niet letterlijk in de offerte.
Ook geen meerwerk, al worden ze vaak in één adem genoemd: onvoorziene omstandigheden die niemand kon weten, zoals asbest achter het plafond of een fundering die anders is dan de tekening. Daarvoor gelden andere regels:
- Gaat het om een gebrek in iets van de klant, zoals het bestaande gebouw of de ondergrond, dan moet je de klant waarschuwen (artikel 7:754 BW). Bij werk aan een bouwwerk doe je dat schriftelijk en ondubbelzinnig.
- Voor kostenverhogende omstandigheden die niet aan jou zijn toe te rekenen, en waar je bij het bepalen van de prijs geen rekening mee hoefde te houden, kan de rechter de prijs aanpassen (artikel 7:753 BW). Zelf de prijs verhogen zonder rechter mag alleen als de kostenverhoging komt door onjuiste gegevens van de klant die je vooraf niet had hoeven te ontdekken. In beide gevallen moet je de klant zo spoedig mogelijk waarschuwen, zodat hij kan kiezen het werk te beperken, te vereenvoudigen of op te zeggen.
In de praktijk maak je in zo'n geval met de klant een nieuwe afspraak over de aanpak en de kosten, en die leg je net zo vast als meerwerk. Kom je er samen niet uit, vraag dan juridisch advies voordat je doorwerkt.
Wat de wet van je vraagt
De kern staat in artikel 7:755 van het Burgerlijk Wetboek. Wil de klant iets toevoegen of veranderen, dan kun je alleen een hogere prijs vragen als je hem tijdig hebt gewezen op de noodzaak van een prijsverhoging. De uitzondering is dat de klant die noodzaak uit zichzelf had moeten begrijpen, maar reken daar niet op.
Twee dingen die vaak verkeerd worden gedacht:
- De wet eist geen schriftelijk akkoord. Artikel 7:755 schrijft geen vorm voor. Maar bij een discussie moet jij aantonen dat je de klant op tijd op de meerprijs hebt gewezen, en dat lukt alleen met iets op papier of in je systeem.
- Je kunt er niet omheen met je voorwaarden. Van artikel 7:755 kun je niet ten nadele van de opdrachtgever afwijken, ook niet bij een zakelijke klant. De wet maakt alleen een uitzondering voor een zogenoemde standaardregeling (artikel 6:214 BW); eigen algemene voorwaarden zijn dat niet.
Los daarvan staat de waarschuwingsplicht van artikel 7:754 BW. Die gaat niet over meerwerk, maar over fouten in de opdracht of het ontwerp, en over ongeschikte materialen of een slechte ondergrond van de klant. Bij werk aan een bouwwerk moet die waarschuwing sinds de Wkb schriftelijk en ondubbelzinnig, zie Wkb voor aannemers. Blijkt uit zo'n waarschuwing dat er extra werk nodig is, dan volgt daarna de meerwerkafspraak.
Ons advies: voer meerwerk pas uit als de klant van jou een bericht heeft gehad met wat het is, wat het kost en wat het met de planning doet, en daarop ja heeft gezegd. Een e-mail of een akkoord in een klantportaal is achteraf terug te vinden; een telefoontje niet.
Zo leg je het vast op de bouwplaats
De moeilijkheid zit niet in de regels maar in het moment. Meerwerk ontstaat op de bouwplaats, in een gesprek tussen de klant en je medewerker, terwijl de offerte op kantoor staat. Dit werkt:
- Iedereen mag melden, kantoor beslist. Je mensen hoeven niet te prijzen, alleen te melden: wat vraagt de klant, bij welk project, en is het al uitgevoerd of nog niet. Kantoor maakt er een prijs van.
- Melden op dezelfde dag. Een melding van drie weken geleden is niet meer te reconstrueren. Koppel het aan de werkbon of de urenregistratie van die dag, dan is het één handeling.
- Foto erbij. Een foto van de situatie voordat het meerwerk begint, voorkomt de discussie "dat zat er altijd al".
- Eerst akkoord, dan uitvoeren. Stuur de klant de prijs en vraag om een akkoord. Pas na akkoord gaat het meerwerk in de planning. Bij spoed (een lekkage die nú gedicht moet worden) leg je het meerwerk vast en meld je het direct; dan heb je in elk geval het tijdstip en de reden.
- Minderwerk net zo. Vervalt er iets, leg dat ook vast met een bedrag. Een klant die ziet dat je minderwerk netjes aftrekt, vertrouwt je meerwerk ook.
Zet in je offerte een vaste afspraak voor meerwerk: "Meerwerk voeren we uit na uw schriftelijk akkoord, op basis van een opgave vooraf. Kleine wijzigingen tot € 250 mag u ook telefonisch opdragen; wij bevestigen die dezelfde dag per e-mail." Dan weet de klant wat hem te wachten staat en heb je een afspraak om op terug te vallen.
Zo factureer je het
Meerwerk hoort apart zichtbaar op de factuur, met een verwijzing naar het akkoord: "Meerwerk 3, dakraam zolder, akkoord 14 oktober". Drie manieren die goed werken:
- Los factureren zodra het meerwerk is uitgevoerd. De klant herkent het bedrag omdat het akkoord kort geleden is.
- Meenemen in de volgende termijn, als eigen regel onder het termijnbedrag. Handig bij projecten met een termijnschema.
- Op de eindafrekening, met een overzicht van al het meer- en minderwerk met data en akkoorden. Alleen doen als het bedrag klein is ten opzichte van de aanneemsom; een eindafrekening met veel verrassingen is het recept voor een betalingsachterstand.
Reken op meerwerk je normale opslagen, zie Opslagen in je calculatie. Meerwerk is vaak duurder per eenheid dan het oorspronkelijke werk: het komt tussendoor, verstoort de planning en vraagt extra ritten. Een regietarief voor meerwerk dat hoger ligt dan je calculatietarief is daarom verdedigbaar, zolang het in de offerte staat.
Veelgestelde vragen
De klant zegt dat hij nooit akkoord heeft gegeven. Wat nu?
Dan moet jij aantonen dat de klant het extra werk heeft gevraagd en dat je hem tijdig op de meerprijs hebt gewezen (artikel 7:755 BW). Zonder bericht, akkoord of een andere vastlegging sta je zwak, vooral bij een particuliere klant. Je kunt nog stellen dat de klant de noodzaak van een prijsverhoging uit zichzelf had moeten begrijpen, maar dat lukt zelden. Beter: zorg dat het niet meer gebeurt. Elke melding met tijdstip, foto en akkoord is een discussie minder.
Mag ik meerwerk weigeren?
Ja. Je bent niet verplicht extra werk aan te nemen. Weiger je, zeg dat dan ook schriftelijk, zodat de klant weet dat hij het elders moet regelen.
Geldt dit ook voor zakelijke klanten?
Ja. Artikel 7:755 BW geldt bij alle aanneming van werk, en je kunt er ook bij zakelijke klanten niet in je voorwaarden van afwijken. Van de schriftelijke waarschuwingsplicht bij bouwwerken (artikel 7:754 lid 2 BW) kun je bij zakelijke klanten wel afwijken, bij particulieren niet. Schriftelijk vastleggen blijft in alle gevallen verstandig.
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 7: artikel 7:753 (kostenverhogende omstandigheden), artikel 7:754 (waarschuwingsplicht) en artikel 7:755 (meerwerk).
Dit artikel beschrijft de hoofdlijnen van de wet (stand oktober 2026) en is geen juridisch advies. Leg een concreet geschil voor aan een bouwrechtjurist.
Zo doe je het in Summeo
Je medewerker vertelt aan het eind van de dag aan de werkvloerassistent wat er gedaan is en wat de klant er nog bij wil. De assistent herkent het meerwerk, legt vast wie op de klus akkoord gaf, zet de uren op een aparte regiebon en meldt het als taak bij kantoor. Kantoor beslist of het als meerwerk wordt gefactureerd. Een offerte voor het meerwerk kan de klant online accepteren via het klantportaal, en meer- en minderwerk factureer je apart op de factuur, los of bij de eindafrekening.
